Kennisbundel Ouderen met verstandelijke beperking

Vilans

Gezonde leefstijl en vitaliteit

In dit hoofdstuk wordt ingegaan op het ondersteunen van een gezonde leefstijl bij ouderen met een verstandelijke beperking.

Voor ouderen met een verstandelijke beperking is het belangrijk om een gezonde leefstijl na te streven. Het gaat dan bijvoorbeeld om activiteiten om fit te blijven en gezonde voeding.

Lichamelijke activiteit

Uit het GOUD-onderzoek 'Lichamelijke activiteit en fitheid bij ouderen met een verstandelijke beperking' blijkt dat ouderen met een verstandelijke beperking erg laag scoren op lichamelijke activiteit en fitheid. Het gemiddelde van tenminste 10.000 stappen per dag blijkt door weinig ouderen met een verstandelijke beperking gehaald te worden. Door te weinig lichamelijke activiteit lopen de ouderen een verhoogd risico op gezondheidsproblemen en afname van algemene dagelijkse levensverrichtingen (ADL), dit betekent dat zij sneller niet meer voor zichzelf kunnen zorgen. Het is belangrijk om een beweegprogramma op te stellen speciaal gericht op ouderen met een verstandelijke beperking. Hierbij is het goed om een bewegingsagoog in te zetten die de ouderen op een veilige manier kan activeren. Een uitgebreid beweeg- en educatieprogramma voor ouder wordende cliënten met een verstandelijke beperking waar plezier en veiligheid centraal staan, is het programma 'Bewegen om fit te blijven'.

Verdiepend

Nederlandse samenvatting van het proefschrift Lichamelijke activiteit en fitheid bij ouderen met een verstandelijke beperking van Thessa Hilgenkamp.

Gezonde voeding

Bij een gezonde leefstijl hoort ook gezonde voeding. Uit het GOUD-onderzoek blijkt dat ouderen met een verstandelijke beperking vaak te weinig vezels, te weinig eiwitten en te weinig energie binnen krijgen. Daarnaast krijgen veel ouderen juist teveel ongezonde (verzadigde) vetten binnen die de kans op hart- en vaatziekten verhogen. Voor ouderen is het dan ook belangrijk om bewust om te gaan met voeding en na te denken over voedingsgewoonten, de eetcultuur en diëten.

Hieronder vind je opdrachten over gezonde leefstijl en vitaliteit bij ouderen met een verstandelijke beperking. We zijn benieuwd naar je ervaringen met de opdrachten. We horen graag wat je ermee gedaan hebt.

Je kunt foto's, verhalen en filmpjes naar ons opsturen. Op deze plek in de kennisbundel gaan we de mogelijkheid bieden om je ervaringen te delen met andere docenten.

Via onderstaande knop kun je contact met ons opnemen.

Stuur je eigen materiaal in >

Opdracht 1: Filmpjes over gezonde leefstijl en vitaliteit

Bekijk een film over het geheugen en muziek / het geheugen en bewegen / gezonde voeding:

Bedenk hierna wat je hebt geleerd van het filmpje: hoe kan dit vertalen naar de ouderen cliënt en hoe kan je het geleerde gebruiken in de beroepspraktijk?

Verdiepend

Breng in kaart welke maatregelen een instelling kan nemen om een gezonde leefstijl en de vitaliteit van hun cliënten te bevorderen. Bedenk vervolgens een stappenplan bedenken voor het implementeren van de genoemde maatregelen.

Opdracht 2: Gezonde leefstijl

https://www.youtube.com/watch?v=tpIjUBYqJbg

Senioren in beweging. Bron: BLOS RTV, Gepubliceerd op 24 augustus 2010

Bedenkt minstens 3 verschillende (kleine) activiteiten waardoor ouderen in beweging komen. Ter inspiratie:

Verdiepend

Ga na of het mogelijk is om zulke activiteiten uit te voeren bij oudere cliënten in de beroepspraktijk. Wat zouden zulke activiteiten kunnen betekenen voor de oudere cliënt? Hoe zou dit de oudere cliënt kunnen helpen? Hoe kan je het netwerk van de cliënt hierbij betrekken?

Opdracht 3: Omgaan met dilemma's

Rondom bewegen en gezonde voeding kan een professional in de praktijk meerdere dilemma’s tegenkomen. Bijvoorbeeld, wat als:

  • Een cliënt zijn eetpatroon niet wil aanpassen? 
  • Een cliënt zich (stiekem) niet aan een dieet houdt?
  • Een cliënt niet mee wil doen aan beweeg-/sportactiviteiten?
  • Een naastbetrokkene elke week taart meebrengt voor een oudere cliënt met overgewicht?

Bespreek deze dilemma's met behulp van vragen als: Welke afwegingen spelen bij het dilemma? Hoe zou jij handelen in deze situatie? Wat is de positie van de oudere in het dilemma (welke wensen, behoeften, mogelijkheden)? Wat is de positie/rol van naastbetrokkenen? Wie kan je betrekken om mee te denken?

Verdiepend

Beschrijf zelf twee dilemma's die begeleiders van oudere cliënten kunnen ervaren op het gebied van bewegen en gezonde voeding. Geef bij elk dilemma ook mogelijk oplossingen.

Opdracht 4: Voldoende beweging? (verdiepend)

Breng in kaart hoeveel een oudere cliënt met een verstandelijke beperking wekelijks beweegt. Mogelijke vragen:

  • Welke bewegingsmogelijkheden heeft de cliënt?
  • Wat vindt de cliënt leuk om te doen met betrekking tot bewegen?
  • Welke doelstellingen voor bewegen zijn er voor deze cliënt geformuleerd.
  • Breng gedurende een week in kaart hoeveel de cliënt beweegt.
  • Breng ook in kaart welke ondersteuning de professional(s) hierbij bieden.
  • Worden de doelstellingen m.b.t. bewegen behaald?
  • Beweegt de cliënt voldoende volgens de doelstellingen? Onderbouw je antwoord.
  • Vindt de cliënt zelf en/of naastbetrokkenen dat hij/zij voldoende beweegt? Onderbouw je antwoord.
  • Welke beweegactiviteiten zouden mogelijk (nog meer) goed bij de cliënt passen?
  • Welke mogelijkheden zijn er om extra bewegingsmogelijkheden en/of extra ondersteuning aan te bieden?

Deel deze pagina Facebook Twitter LinkedIn E-mail