Kennisbundel Ouderen met verstandelijke beperking

Vilans

Verlies en rouwverwerking

In dit hoofdstuk gaan we in op hoe om te gaan met verlies en rouwverwerking bij ouderen met een verstandelijke beperking

Ouderen met een verstandelijke beperking krijgen in hun leven steeds meer te maken met dood en verlies. Dit vraagt om een specifieke ondersteuning, afgestemd op ieders beleving.

Verlies

Niet alleen het overlijden van een dierbare leidt tot een verlieservaring, ook door bijvoorbeeld verhuizingen, nieuw werk, nieuwe activiteiten, nieuwe begeleiders en lichamelijke en geestelijke achteruitgang krijgt iemand te maken met verlies. Dit heeft niet alleen invloed op de oudere, maar ook naastbetrokkenen en professionals moeten hier mee om leren gaan. Het praten over verlies kan heel lastig zijn, want hoe vind je de juiste, begrijpelijke woorden? Hoe speel je in op het vaak minder ontwikkelde tijdsbesef? Bij het maken van een keuze over wat je wanneer gaat vertellen of bespreken, is het belangrijk om goed naar de situatie van de oudere te kijken. Daarnaast zal het bij verlies vooral belangrijk zijn om een luisterend oor te bieden.

Rouwverwerking

Voor ouderen met een verstandelijke beperking kan verlies heel veel impact hebben. Het is belangrijk dat ouderen met een verstandelijke beperking kunnen rouwen en hierbij goede begeleiding krijgen. Begeleiders en naastbetrokkenen kunnen de oudere ondersteunen door bijvoorbeeld goed te luisteren, juiste informatie te geven (hoe moeilijk dit soms ook is), mooie herinneringen te bewaren en de cliënt te ondersteunen bij het afscheid nemen. Informatie over rouw(begeleiding) kan zowel bij verlies door overlijden als bij andere soorten verlies, zoals verlies van functies, worden gebruikt.

Verdiepend

Scriptie van Sofie Desodt (2008) over Rouwen naar aanleiding van een verlies bij personen met een verstandelijke beperking.

Hieronder vind je opdrachten over verlies en rouwverwerking bij ouderen met een verstandelijke beperking. We zijn benieuwd naar je ervaringen met de opdrachten. We horen graag wat je ermee gedaan hebt.

Je kunt foto's, verhalen en filmpjes naar ons opsturen. Op deze plek in de kennisbundel gaan we de mogelijkheid bieden om je ervaringen te delen met andere docenten.

Via onderstaande knop kun je contact met ons opnemen.

Stuur je eigen materiaal in >


 

Opdracht 1: Blog schrijven

Online zijn er 18 korte blogs te lezen over rouwverwerking en verstandelijke beperking. Bijvoorbeeld de Blogs Henk50. Schrijf of maak een eigen blog of vlog, vanuit jouw eigen ervaring, over rouwverwerking bij ouderen met een verstandelijke beperking of over rouwverwerking van jezelf: wat vond je zelf moeilijk om te bespreken bij jouw verlies?

Verdiepend

Koppel in je blog of vlog theorie aan jouw praktijkervaringen.

Opdracht 2: Meer informatie over rouw

Op Kennisplein gehandicaptensector is informatie te vinden, maar ook artikelen, boeken en films over rouw. Kijk bijvoorbeeld een film over dit onderwerp of bedenk zelf tips hoe om te gaan met rouw bij cliënten.

Verdiepend

Onderzoek overeenkomsten en verschillen in rouwverwerking tussen ouderen met en zonder verstandelijke beperking (uiteraard zijn er ook tussen mensen zonder en met beperking onderling veel verschillen in rouwverwerking):

  • Wat zijn mogelijke belangrijke overeenkomsten en verschillen?
  • Waardoor worden deze veroorzaakt?
  • Hoe kan een professional rekening houden met de verschillende manieren van rouwverwerking?

Opdracht 3: Cliënten (ervaringsdeskundigen) vragen

Stel in de beroepspraktijk vragen over (lichamelijke) achteruitgang aan twee oudere cliënten met een verstandelijke beperking, hun begeleider en/of naastbetrokkenen. Op welke gebieden kan de cliënt nu minder doordat hij ouder wordt? Hoe gaat hij daarmee om?
Geef aan anderen uitleg over:

  • Op welke gebieden de ouderen (lichamelijke) achteruitgang ondervinden. 
  • Hoe ouderen hun functieverlies (het feit dat ze minder kunnen) ervaren.
  • Wat dit betekent voor de ondersteuning die ze nodig hebben.

Verdiepend

Welke maatregelen zijn mogelijk om de hinder die ontstaat door (lichamelijke) achteruitgang en functieverlies te beperken?

Opdracht 4: Beleving cliënt (verdiepend)

Observeer een oudere cliënt en stel tijdens de dagelijkse contacten vragen om te achterhalen hoe de cliënt (lichamelijke) achteruitgang en functieverlies ervaart.

  • Hoe ervaart de oudere cliënt de (lichamelijke) achteruitgang en het functieverlies?
  • Bespreek je bevindingen eerst met de cliënt en vervolgens met betrokken professionals en/of naasten.
  • Wat kunnen jullie voor deze cliënt betekenen?
  • Hoe sluit je aan bij de mogelijkheden en wensen van de cliënt?
  • Wat betekent dit voor jouw handelen?

Deel deze pagina Facebook Twitter LinkedIn E-mail