Cognitieve Adaptie Training verbetert zelfredzaamheid bij ernstige psychische aandoeningen
Gepubliceerd op: 21-09-2026
Laatst bijgewerkt op: 21-09-2026
De Erkenningscommissie Ouderenzorg heeft onlangs de interventie Cognitieve Adaptie Training (CAT) erkend met het oordeel 'sterke aanwijzingen voor effectiviteit'. Vilans heeft de interventie daarom opgenomen in de Databank erkende interventies.
Wat is CAT?
Cognitieve Adaptatie Training (CAT) is een psychosociale interventie voor mensen met ernstige psychische aandoeningen (EPA). Denk hierbij aan psychotische stoornissen of ontwikkelingsstoornissen. CAT richt zich op het omzeilen van cognitieve problemen. Dit wordt gedaan door het inzetten van compensatiestrategieën en gepersonaliseerde omgevingshulpmiddelen zoals pictogramoverzichten of planborden. Hierdoor kunnen mensen met EPA hun doelen weer bereiken en zelfstandiger leven. Dit helpt voor het herstel op meerdere levensgebieden.
De interventie is ontwikkeld in de Verenigde Staten. De Rijksuniversiteit Groningen (RUG) heeft CAT in Nederland geïntroduceerd.
Waarom CAT?
Veel mensen met EPA hebben last van cognitieve problemen, zoals problemen met aandacht, geheugen, planning en impulscontrole. Dit kan hen belemmeren in het uitvoeren van dagelijkse activiteiten. De cognitieve beperkingen bij mensen met EPA kunnen ingrijpende gevolgen hebben op meerdere levensgebieden. Veel mensen met EPA hebben dan ook moeite om zelfstandig dagelijkse dingen te doen. Denk aan: huishouden, boodschappen, medicatie-inname of reizen met het openbaar vervoer.
Over de erkenning
De Erkenningscommissie Ouderenzorg heeft CAT erkend met 'sterke aanwijzingen voor effectiviteit'. Dit betekent dat de interventie duidelijk is beschreven en onderbouwd. Ook is de aanpak goed uitvoerbaar en gebaseerd op praktijkervaringen. Uit onderzoek blijken verder sterke aanwijzingen dat de interventie effectief is voor het verbeteren van dagelijks functioneren. De erkenningscommissie ouderenzorg wordt gefaciliteerd door Vilans.
Hoe werkt CAT?
Een getrainde zorgverlener voert CAT samen met de cliënt uit. Denk hierbij aan een ergotherapeut, verpleegkundige of agogische begeleider. De zorgverlener maakt gebruik van een stappenplan en kijkt naar de persoonlijke doelen en wensen van de cliënt. Ook brengt deze de sterke en zwakke punten in denkvaardigheden (cognitieve vaardigheden) in kaart voor het uitvoeren van dagelijkse taken. Daarmee kan bepaald worden hoeveel structuur iemand nodig heeft. Ten slotte onderzoekt de zorgverlener hoe problemen in denkvaardigheden zich uiten in het gedrag en zet deze individuele compensatiestrategieën en hulpmiddelen in.
Hoe kan ik met CAT aan de slag?
Kijk voor meer informatie en voor het downloaden van de interventiebeschrijving op de interventiepagina Cognitieve Adaptie Training (CAT). Of kijk op GRIP research voor meer achtergrondinformatie.