Deel deze pagina via:
Hittegolf en ouderen: waar moet je op letten?
Gepubliceerd op: 24-06-2026
Zodra in Nederland de temperatuur 4 dagen op rij boven de 27 graden is, gaat het Nationaal Hitteplan in. In het Hitteplan lees je welke verantwoordelijkheden organisaties hebben tijdens een periode van aanhoudende hitte. Voor zorgorganisaties is dit extra belangrijk, want ouderen zijn kwetsbaarder dan anderen. Door de hitte kunnen zij last krijgen van allerlei aandoeningen. Daarom bespreken we hier waar zorgorganisaties op moeten letten.
1. Voldoende drinken
Het belangrijkste tegen de hitte is natuurlijk genoeg drinken. Ouderen hebben minder snel een gevoel van dorst. Daarom moeten zij genoeg drinken tijdens en tussen maaltijden. Het is daarbij beter om ze meer kleine hoeveelheden te laten drinken dan in één keer heel veel.
Zorgprofessionals moeten cliënten uitleggen waarom ze genoeg moeten drinken. Naast drinken is goed en gezond eten natuurlijk ook belangrijk. Het liefst groenten en fruit, omdat daar veel water in zit. Ook zijn ze een bron van vitamines en zouten.
Praktische tips
- Bied regelmatig kleine hoeveelheden drinken aan.
- Zet water, thee of andere geschikte dranken binnen handbereik.
- Houd een vochtlijst bij voor cliënten met een verhoogd risico op uitdroging.
- Stimuleer het eten van waterrijke voedingsmiddelen zoals:
- komkommer
- watermeloen
- aardbeien
- tomaten
- sinaasappels
- yoghurt
Signalen van uitdroging bij ouderen
Let op symptomen zoals:
- vermoeidheid
- duizeligheid
- hoofdpijn
- verwardheid
- droge mond
- donkere urine
- verminderde eetlust
Bij ernstige uitdroging kan medische hulp noodzakelijk zijn.
2. Zorg voor afkoeling
Net als drinken is verkoeling erg belangrijk. Op de korte termijn betekent dat maatregelen als luchtige kleding, ventilatoren, airconditioning en zonneschermen. Op de lange termijn kunnen zorginstellingen hun gebouwen bestand maken tegen de hitte met de volgende maatregelen:
- Zorg voor zonwering, ook buiten.
- Houd de hitte beter buiten door daken en gevels goed te isoleren.
- Zorg dat cliënten niet in een ruimte zijn met een glasoverkapping. Die ruimtes worden in de zomer erg warm en zijn moeilijker te koelen.
- Zorg voor een centrale bediening van de zonwering en schakel die zo vroeg mogelijk in.
- Schakel (overbodige) apparaten uit die veel warmte produceren.
- Gebruik nachtventilatie om het gebouw 's nachts af te koelen met koele lucht.
3. Breng in kaart welke cliënten een verhoogd risico hebben
Voor alle ouderen is het belangrijk dat ze genoeg drinken en verkoeling krijgen. Maar houd er rekening mee dat sommige ouderen extra risico lopen, bijvoorbeeld door hartklachten of diabetes. Ook ouderen met overgewicht zijn extra kwetsbaar. Daarnaast zijn er cliënten met een vochtbeperking. Zij mogen alleen extra vocht na overleg met een arts, bijvoorbeeld omdat ze een orgaan hebben dat minder goed werkt. Tijdens een hittegolf kan het verstandig zijn om samen met een arts of apotheker te bekijken of bepaalde medicatie extra risico's geeft op uitdroging of oververhitting.
4. Schakel mantelzorgers in
Volgens een onderzoek van het Rode Kruis vraagt maar 18% van de Nederlanders regelmatig aan oudere familieleden of ze hulp nodig hebben met het warme weer. En maar 9% gaat langs om hulp te bieden. Het is belangrijk dat mantelzorgers actief betrokken zijn en opletten dat hun naasten goed drinken.
Waarom zijn ouderen extra kwetsbaar tijdens warm weer?
Naarmate mensen ouder worden, verandert de manier waarop het lichaam warmte reguleert. Ouderen:
- Hebben minder snel een dorstgevoel;
- Zweten vaak minder effectief;
- Hebben vaker chronische aandoeningen zoals diabetes, hartfalen of nierproblemen;
- Gebruiken regelmatig medicatie die invloed heeft op de vochtbalans;
- Zijn soms minder mobiel, waardoor zij minder makkelijk verkoeling kunnen zoeken.
Hierdoor kan uitdroging of oververhitting sneller ontstaan dan bij jongere volwassenen.