Naar hoofdinhoud Naar footer

Deel deze pagina via:

Stel je vraag aan

‘Wees oprecht in samenwerking met zorgzame gemeenschappen’

Gepubliceerd op: 05-03-2026

’Voor een wijk waarin iedereen opvalt en niemand uitvalt.’ Onder dat motto onderneemt bewonersinitiatief Kracht van Zuilen al sinds 2014 talrijke activiteiten voor de Utrechtse wijk. Een prachtig voorbeeld van een zorgzame gemeenschap. Daar moet je zijn als je met eigen ogen wilt zien en wilt ervaren hoe een succesvolle zorgzame gemeenschap werkt, kreeg Vilans-onderzoeker Yvon de Reuver te horen.

Yvon de Reuver klopte op advies van mensen in haar omgeving aan bij het bestuur van het bewonersinitiatief Kracht van Zuilen. Aanvankelijk reageerde dat niet heel enthousiast, begreep Yvon later. ‘Een student had er net een onderzoek gedaan, maar dat had niet zoveel bijgedragen’, vertelt zij. ‘Ze vertelden achteraf dat ze niet veel van onze ontmoeting hadden verwacht: daar heb je weer zo'n onderzoeker. Maar ik had me goed voorbereid, had een duidelijk plan en het sprak aan dat ik ook echt ging meedoen. Toen ik na een jaar vertrok, merkte iemand op altijd gedacht te hebben dat Vilans een landelijke ver-van-mijn-bed-organisatie was, maar nu wel had gezien dat we feeling hadden met de praktijk. Dat vond ik wel mooi.’

Actieve gemeenschap

‘Kracht van Zuilen is een heel actieve gemeenschap’, verklaart Yvon. ‘Het is ooit begonnen met twee vrouwen die hier gingen studeren en die met veel energie en enthousiasme het buurthuis nieuw leven inbliezen. Kracht van Zuilen bestaat nu uit vijf bestuursleden, een stichtingscoördinator, 100 vrijwilligers voor het burennetwerk en 40 vrijwilligers voor de sociale media en het magazine Zo is Zuilen met allerlei leuke verhalen en nieuws over de wijk. Dat heeft ook één betaald redactielid.’

Kraampjes van theater tot moskee

Hoe werkte Yvon mee in deze gemeenschap? ‘Ik heb geholpen bij het online burennetwerk’, vertelt ze. ‘Mensen kunnen online een hulpverzoek doen. Zo’n vraag is vaak heel summier. Dan ging ik nabellen om die vraag te kunnen verduidelijken. Als het bijvoorbeeld om het snoeien van een struik gaat: hoe ziet die struik eruit en heb je zelf een heggenschaar? En ook even checken of zo iemand geen mogelijkheden heeft om dat in het eigen netwerk te laten doen of iemand daarvoor in te huren.’ 

’Je wilt niet dat er een vrijwilliger komt om de handen uit de mouwen te steken als er vier volwassen kinderen op de bank tv zitten te kijken. Tenzij er een goede reden is dat zij niet kunnen helpen, dan is het fijn als de helpende buur dat van tevoren weet. Als de vraag duidelijk was, zette ik ‘m via de mail uit en soms ging ik er nog achteraan om de klus gedaan te krijgen.’ 

’Verder heb ik geholpen bij de voorbereidingen van het ZON-festival, dat Kracht van Zuilen organiseert. Bij het buurthuis staan er allerlei kraampjes met verschillende activiteiten in de wijken Zuilen en Ondiep, van theater tot moskee. Er is lekker eten en muziek. En ik heb geobserveerd bij bijeenkomsten met welzijns- en eerstelijnsorganisaties en de gemeente. Hoe werken ze nu samen?’

Spontaan dingen oppakken

Wat viel Yvon op? ‘De energie en het enthousiasme van de initiatiefnemers is heel inspirerend en dat heeft zijn vruchten afgeworpen. De gemeente en zorgpartijen nemen de Kracht van Zuilen heel serieus. De kracht van zo’n gemeenschap is dat je spontaan dingen oppakt die je ziet, maar je kunt niet alles oppakken. Zo’n gemeenschap moet de balans zien te vinden tussen dat spontane en wat meer structuur, maar het mag ook weer niet te vast worden, want de mensen willen niet dat het als hun kantoorbaan wordt. Je wilt niet dat het chaotisch wordt, maar toch ook niet dat het heel strak wordt georganiseerd. Dat is nu daar de discussie.’

Meerwaarde

Tot slot, welke tip heeft Yvon voor zorgorganisaties die willen gaan samenwerken met zorgzame gemeenschappen. ‘Kijk wat er in de wijk is’, is haar advies. ‘En daarvoor moet je echt zelf de wijk intrekken. Er zijn veel mogelijkheden om samen te werken. Maar doe dat alleen als je er zelf de meerwaarde van inziet, en als je intrinsiek gemotiveerd bent. Als je die passie niet hebt, kun je geen gelijkwaardige samenwerkingspartner zijn en dat hebben zorgzame gemeenschappen snel genoeg door.’

Handreiking In het hart van de gemeenschap

Bewonersinitiatieven, met als uitgangspunten nabijheid, veerkracht en solidariteit tonen aan dat zorg anders te organiseren is. Vilans maakte een handreiking hoe professionals of organisaties goed kunnen aansluiten bij bewonersinitiatieven in de wijk. Daarvoor liep een aantal Vilans-medewerkers een jaar lang mee met initiatieven in hun eigen woonomgeving.