Vaak nog onbekend, maar slimme hulpmiddelen ook waardevol voor ouderen

De meerwaarde van technologie is steeds duidelijker. Maar nog niet voor iedereen ervaart Jelte van Waterschoot. Jelte is onderzoeker bij het lectoraat Social Work van Saxion Hogeschool. ‘Mensen denken vaak pas na over technologische ondersteuning als er iets ingrijpends gebeurt, zoals een verhuizing of een noodsituatie. Terwijl technologie juist kan helpen om meer vrijheid en autonomie terug te krijgen.’

Dat ouderen geen technologie zouden willen, is volgens Jelte een fabeltje: ‘Het gaat er vooral om dat mensen de kans krijgen om technologische mogelijkheden in hun eigen tempo te ontdekken. En dat zij tijdens het ontwikkelen van technologie daarover kunnen meepraten. Als we technologie voor ouderen ontwikkelen, werken we samen met professionals en zij betrekken hun cliënten er vervolgens bij. Deze nauwe samenwerking zorgt ervoor dat mensen zich gehoord voelen en dat hun feedback echt wordt meegenomen.’

Slimme deurbellen

Verschillende initiatieven bieden ouderen de kans kennis te maken met technologie. Zo informeert de bibliotheek Kop van Overijssel bezoekers over de mogelijkheden van technologie. Bezoekers kunnen op verschillende manieren kennismaken met slimme technologieën als robotstofzuigers, slimme verlichting en een slimme deurbel. De bibliotheek geeft ook lezingen en er is een studiekring rond technologie. En er is dus de nagebouwde woonkamer.

Vitale ouderen

‘Ons doel is vitale ouderen bewust te maken van technologie die je kunt gebruiken’, vertelt projectleider Karlijn van der Wijk van Rijnbrink van de Provinciale Ondersteuningsinstelling voor bibliotheken in Gelderland en Overijssel. ‘Dan bedoel ik echt technologie die je al kunt gebruiken, nu je nog alles kan. Als je er nu al bekend mee bent, profiteer je er later meer van. De meeste mensen willen zo lang mogelijk thuis wonen, maar dan moet je ook zo goed mogelijk thuis kunnen wonen. Daar kan technologie bij ondersteunen.’

Mantelzorgers

Een ander initiatief zien we in Arnhem. Een mantelzorgsteunpunt, zorgorganisaties en het wijkteam hebben daar de handen ineen geslagen. Leny van Rooijen van het mantelzorgsteunpunt: ‘Ik zag een enorme kloof tussen het aanbod van slimme hulpmiddelen en de kennis van mantelzorgers hierover. Daarom hebben we een werkgroep opgezet met professionals van zorgorganisaties en een wijkteam.’ 

De werkgroep organiseert twee keer per jaar een informatiesessie over slimme hulpmiddelen voor mantelzorgers. ‘Ik vind het belangrijk dat mantelzorgers worden geïnformeerd door bevlogen, inhoudelijke professionals’, zegt Leny.

Door praktische ervaringen uit te wisselen met de slimme hulpmiddelen leren de zorgprofessionals ook van elkaar. ‘Als een van de zorgorganisaties een technologie heeft geïmplementeerd waar wij nog mee moeten starten, dan bel ik diegene om geleerde lessen uit te wisselen’, vertelt Rens Beijleveld, zorgtechnoloog bij Innoforte en lid van de werkgroep.

Tips

Welke tips hebben Karlijn, Leny, Rens en Jelte voor degenen die ouderen bekender willen maken met technologische mogelijkheden?

1. Laat technologische hulpmiddelen zien en ervaren

Rens: ‘Mensen vinden het fijn om het hulpmiddel in de handen te hebben, het te kunnen uitproberen. Bij onze sessie komen mensen soms van tevoren al met vragen. Daar stemmen we de bijeenkomst dan op af.’

2. Sluit aan bij het dagelijks leven

Karlijn: ‘Het is belangrijk om eerst te laten zien hoe handig het hulpmiddel is en hoe ze het hulpmiddel kunnen gebruiken. Dan noem ik kleine voorbeelden uit hun dagelijks leven. Stel jouw dochter komt elke week langs om te stofzuigen. Als je dan voor een robotstofzuiger zou kiezen, zou je die tijd kunnen gebruiken om samen met je dochter koffie te gaan drinken. Dat soort veranderingen vinden mensen vaak wel interessant. Maar je moet niet het beeld schetsen dat het hun hele wereld gaat veranderen.’

3. Benadruk dat hulpmiddelen nu al te gebruiken zijn

Karlijn: ‘Breng over dat deze hulpmiddelen niet alleen maar bedoeld zijn voor als je ondersteuning nodig hebt. Een deel van deze hulpmiddelen is ook handig om te gebruiken als je nog wel vitaal bent.’

4. Luister naar ervaringen van mantelzorgers

Leny vertelt: ‘Mantelzorgers kunnen veel van elkaar leren en zorgprofessionals kunnen ook weer veel van mantelzorgers leren. Het is voor mantelzorgers vaak fijn om een ander te kunnen helpen. Zij zijn op dat moment expert op een bepaald onderwerp. Hun kennis en ervaring is zeker ook waardevol.’ 

5. Zorg dat er een veilige omgeving is waar ouderen op kunnen terugvallen

Jelte: ‘Zorg dat er altijd een alternatief is als de technologie niet past, ook al zal het voor veel ouderen passen. Zo creëer je een veilige omgeving waarin ouderen best wat technologie willen proberen. In veel gevallen kan technologie autonomie geven aan ouderen, maar we moeten realistisch zijn: soms past een technologie niet.’