Vergelijking tussen zorgtechnologieën voor valdetectie
Gepubliceerd op: 22-05-2026
Het aantal ouderen dat overlijdt of ernstig letsel oploopt door een val neemt toe. Snel hulp bieden na een val is van levensbelang. Want hoe korter iemand op de grond ligt, hoe beter het herstel en hoe kleiner de kans op ernstige gevolgen. Zorgorganisaties zoeken naar manieren om hier goed op in te spelen en hebben vragen over privacy, alarmmoeheid en betrouwbaarheid. Wat is hiervoor beschikbaar en wat zijn de mogelijkheden en beperkingen in de ouderenzorg?
Systemen vergeleken
Vilans heeft in de periode 2023-2025 zes verschillende systemen getest: vier radarsensoren en twee beeldinterpretatietechnologieën. Elk systeem werd onder gecontroleerde omstandigheden getest met scenario’s waarin een val plaatsvond, met en zonder obstakels en in situaties die op een val leken (uitlokscenario’s genoemd). Zo konden de onderzoekers ook beoordelen hoe goed de technologie onderscheid maakt tussen echte en valse meldingen. Ook vond een verkenning plaats naar de mogelijkheden van wifi-sensing in de langdurige zorg via literatuuronderzoek. Dit systeem kan ook een rol spelen bij valdetectie.
Geen ‘one-size-fits-all’ oplossing
De onderzoekers geven aan dat er geen ‘one-size-fits-all’ oplossing is voor valdetectie. Radarsensoren zijn geschikt voor complexe ruimtes met veel obstakels en lijken privacy te waarborgen, maar zijn minder nauwkeurig. Beeldinterpretatietechnologie lijkt betrouwbaarder in open ruimtes en heeft de mogelijkheid om beelden te bekijken, maar de noodzakelijke zichtlijn is beperkt. Met wifi-sensing kun je naast val- en bewegingsdetectie ook welbevinden vaststellen, al vraagt die nog wel om meer praktijkonderzoek.
Voor zorgorganisaties is het daarom verstandig om per client en per ruimte te bepalen welke technologie het beste past en niet uit te gaan van een standaardoplossing. De toekomst van valdetectie ligt waarschijnlijk niet in een enkele sensor, maar in een slimme combinatie van technieken die samen een betrouwbaar en veilig vangnet bieden. Je kunt hierbij ook denken aan een combinatie met bijvoorbeeld bedsensoren (intramuraal) of leefpatroonmonitoring (extramuraal).
Wat registreren de systemen?
De systemen registreren elk op hun eigen manier of iemand beweegt, zijn bed verlaat, gevallen is en op de grond ligt, en soms zelfs ademhaling en hartritme (bijvoorbeeld bij wifi-sensing of bedsensoren).
1. Radarsensoren
Radarsensoren registreren wat in een ruimte gebeurt via radiogolven (millimetergolf-radar). Ze ‘zien’ geen beelden, maar bepalen beweging via teruggekaatste signalen. Radargolven kunnen door materialen heen, dus zouden ook een val achter een bank moeten kunnen vaststellen. Kunstmatige intelligentie (AI) helpt om de interpretatie van de metingen te verbeteren.
Testresultaten
De radarsensoren detecteerden in de meeste gevallen de valrisico's als val, zowel met als zonder obstakel. Ze kunnen nog wel nauwkeuriger worden en minder valse alarmen afgeven.
2. Beeldinterpretatietechnologie
Beeldinterpretatietechnologie in de zorg bestaat uit software die camerabeelden analyseert om beweging te detecteren. Ook hier helpt AI bij het interpreteren van de beelden.
Testresultaten
Bij deze technologie wordt zonder obstakel de val in de meeste gevallen geregistreerd. Dit is wezenlijk minder met obstakel, omdat een camera een zichtlijn nodig heeft om te kunnen registeren. Ze geven relatief weinig valse alarmen af.
Zorgmedewerkers gaven in interviews aan dat deze technologie in combinatie met het inzien van de camerabeelden hen helpt om minder heen en weer te lopen. Ze weten door de beelden direct wat er speelt. Ook noemden zij de preventieve werking: als wordt gemeld dat iemand op de bedrand zit, kunnen zij bijvoorbeeld tijdig ingrijpen. Vooral ’s nachts, met minder personeel, stellen zij de beelden op prijs.
3. Wifi-sensing
Wifi-sensing detectiesystemen gebruiken wifi-golven in huis om beweging te herkennen, zonder camera’s of draagbare sensoren. Verstoringen in het wifi-signaal worden door AI geanalyseerd, waarna het systeem automatisch een alarm kan versturen. Wifi-sensing kan naast bewegingsdetectie ook vitale functies monitoren via ademhalings- en hartactiviteit. Dit kan zorgmedewerkers meer inzicht geven in de gezondheid van de cliënt. Vilans zette in een verkenning op een rij wat uit de literatuur bekend is.
Testresultaten
Wifi-sensing is nog volop in ontwikkeling en onderzoek naar de werking in de praktijk is slechts beperkt beschikbaar. Deze eerste bevindingen uit literatuuronderzoek lijken positief. Denk aan herkennen van kritische situaties, zoals bij vallen of dwalen of het herkennen van onrustig gedrag bij mensen met dementie. De inzet in de zorg vraagt nog om doorontwikkeling voor praktijkonderzoek gedaan kan worden.
Wat zijn aandachtspunten voor de zorgpraktijk?
- Kies technologie op basis van cliëntsituaties en omgeving.
- Let op privacy en overweeg cameraverificatie weg te laten.
- Betrek alle belanghebbenden.
- Blijf de technologische ontwikkelingen volgen.
- Combineer technologieën waar nodig, en integreer in bestaande systemen.
Meer informatie
In de rapportage over de verkenning naar valdetectiesystemen vind je meer in detailinformatie over de testresultaten en de aandachtspunten voor zorgorganisaties.