Naar hoofdinhoud Naar footer

Deel deze pagina via:

Stel je vraag aan

Overzicht tools Innovation Readiness

Laatst bijgewerkt op: 02-03-2026

Op deze pagina vind je een overzicht van tools en werkvormen die gaan over Innovation Readiness. Soms ook ‘innovatiekracht’ of ‘innovatievolwassenheid’ genoemd. Doel is om zorgaanbieders een overzicht en inzicht te geven van tools en werkvormen die in het land beschikbaar zijn. Zodat zorgaanbieders een goed geïnformeerde keuze kunnen maken.

Over Innovation Readiness

Dit is de definitie die wij als netwerk aanhouden: 

De mate waarin een zorgorganisatie doelbewust de randvoorwaarden voor innovatie organiseert, deze verankert in afspraken en het dagelijks handelen, en door evaluatie en leren continu werkt aan haar vermogen tot innoveren, in alle fasen van het innovatieproces en ongeacht het type innovatie. (Van den Hoed et al.) 

  • Continu: het is een belangrijk vertrekpunt om inzichtelijk te maken hoe 'Innovation Ready' jouw organisatie is. Maar opvolging is nodig! 
  • In alle fasen: van ideeën verzamelen, en uitproberen tot opschalen en implementeren. Innovation Readiness gaat over al deze fasen.
  • Typen innovatie: Innovation Readiness omvat zowel technologische als sociale innovatie. En zowel incrementele innovatie als vernieuwing.

Overzicht tools

De interventie ‘het ambidextere speelveld’ helpt innovatoren om het spanningsveld tussen het exploratie- en exploitatieproces (i.e. innovatie en uitvoering) scherper te definiëren en daar vervolgens bewuster op te acteren.

Wat voor soort product of dienst is het?

Het product bestaat uit het lemniscaatmodel (kijkkader) en een workshop met bijbehorende processtappen om het proces gezamenlijk vorm te geven.

Wanneer zet je het in of pas je het toe?

De tool is te gebruiken door innovatoren werkend in complexe organisaties in de (semi)publieke sector, die samen met hun (gelegenheids)team een opgave hebben in het organiseren van vernieuwing.

Welke onderwerpen komen aan bod?

De workshop valt onder dimensie 2: changing the business and running the business.

Wat levert het op?

De workshop biedt een eerste stap in expliciteren van de paradox van run en change the business. Het vraagt nog een vervolg, vaak samen met direct betrokkenen (o.a. hoger management, beleidsmedewerkers), om een handvat te krijgen hoe om te gaan met de paradox. Het levert geen afvinklijstje op waardoor een organisatie opeens beter gaat innoveren.

Hoeveel tijd kost het als organisatie om te gebruiken?

Het vraagt het samenbrengen van een team van mensen vanuit verschillende lagen uit de organisatie. De workshop kan in een dagdeel worden doorlopen. Daarnaast vraagt de tool enkele uren voor- en nabespreking met een kernteam.

Publiek beschikbaar of betaald? En hoe zit het met je data?

De tool is beschreven in een artikel en is daarmee publiek beschikbaar.

Wanneer de tool onderdeel uitmaakt van onderzoek door het lectoraat Smart Business worden data conform onderzoeksrichtlijnen van HAN University of Applied Sciences uitgevoerd.

Wie is eigenaar van deze tool?

  • Dr. Ir. M. van Gils, lector Smart Business en leading lector Smart Region bij de HAN University of Applied Sciences.
  • Drs. H. de Groot onderzoeker bij het lectoraat Smart Business en binnen het programma Smart Region bij de HAN University of Applied Sciences.

Onderbouwing

Gils, M.J.G.M. van & Groot, H de (2023). Een kijkkader voor innovatieteams in de zorg. M&O, Tijdschrift voor Management en Organisatie, 6, 46-59.

De Fabriek van Innovatie is een creatieve werkvorm die de kansen en uitdagingen van jouw innovatiestrategie blootlegt. Door je innovatiestrategie te bouwen in metaforen van een fabriek.

De werkvorm wordt gespeeld met een dwarsdoorsnede van je organisatie. Het creatieve aspect maakt (verschil van) inzicht snel duidelijk. En door een dwarsdoorsnede van je organisatie te betrekken bereik je draagvlak voor de uitkomsten. Zodat je snel over kunt gaan op actie.

Wat voor soort product of dienst is het?

De Fabriek van Innovatie is een creatieve werkvorm. Het product is een fysieke set met blokjes, voorwerpen, een tekenbare ondergrond. Inclusief draaiboek en presentatie. Het creatieve aspect van deze werkvorm maakt dat (verschil van) inzichten snel scherp worden.

Wanneer zet je het in of pas je het toe?

De Fabriek van Innovatie wordt ingezet om de innovatiestrategie van een organisatie of regio naar een hoger plan te tillen. Dat kan in alle fasen: van een organisatie die de eerste stappen zet met innoveren, een organisatie die hun papieren innovatiestrategie in de praktijk wil brengen tot organisaties die hun doorleefde innovatiestrategie wil aanscherpen.

Hoeveel tijd kost het als organisatie om te gebruiken?

Een sessie met de Fabriek van Innovatie duurt 3 uur. Daar neemt een dwarsdoorsnede van de organisatie aan deel. Dat zijn doorgaans 8 à 10 personen. Daarnaast is een paar uur tijd nodig om voor te bereiden en voor het bepalen van een passend vervolg.

Publiek beschikbaar of betaald en hoe zit het met je data?

De Fabriek van Innovatie is kosteloos te leen via de bruikleenservice van Vilans. Bedoeld voor mensen die eenmalig een sessie willen verzorgen. De Fabriek van Innovatie is ook tegen kostprijs te koop. Bedoeld voor mensen die vaker een sessie willen verzorgen.

Het staat iedereen vrij een sessie te faciliteren. Wij raden in dat geval aan om gebruik te maken van onze train-de-trainer-sessies. Zodat je goed toegerust wordt om deze werkvorm toe te passen. Het is ook mogelijk om tegen betaling een sessie door Vilans te laten verzorgen.

Vilans is een kennisorganisatie. Opgedane inzichten uit deze sessies gebruiken wij om de zorg beter te maken. Bijvoorbeeld via onderzoek en artikelen, door uitwisseling te organiseren tussen zorgaanbieders, of te agenderen bij de juiste partijen.

Wetenschappelijke onderbouwing

In deze werkvorm zitten 13 obstakels verwerkt waar zorgaanbieders tegenaanlopen als zij structureel gaan innoveren. Deze obstakels komen uit eerder onderzoek (Vilans, 2021).

Praktisch onderbouwing/referenties

De werkvorm is in co-creatie met zorgaanbieders ontwikkeld. En sluit daarmee goed aan bij de behoeften.

De Fabriek van Innovatie is al vaak toegepast. Door collega's bij Vilans, maar ook door trainers die de train-de-trainer-sessie hebben gevolgd. Vraag ons desgewenst om referenties.

Idunn brengt via een digitale scan de innovatie-volwassenheid in kaart. Met de abonnenementsvorm wordt toegang geboden tot een online dashboard en praktisch adviesrapport met tools en adviezen om zelf aan de slag te gaan. Daarnaast zijn er mogelijkheid om resultaten te benchmarken.

Wat voor soort product of dienst is het?

Idunn is een online innovatiescan en biedt daarnaast de mogelijkheid om een adviesrapport en toolkit te genereren, intern en extern de innovatievolwassenheid te benchmarken. Ook bestaat de mogelijkheid om gebruik te maken van een InnovatieCoach.

Wanneer zet je het in of pas je het toe?

Idunn is ontwikkeld voor organisaties en bedrijven die hun innovatiekracht datagedreven willen meten, benchmarken of (door)ontwikkelen. Ook richten ze zich op bedrijven en organisaties die vastlopen in hun innovatietrajecten en op zoek zijn naar praktische inzichten en adviezen.

Welke onderwerpen komen aan bod?

De scan bestaat uit 6 thema’s met 22 stellingen die worden voorgelegd aan de gebruiker. Het gaat om de volgende thema’s:

  • Strategie & Visie
  • Screening & Portfolio
  • Mens & Cultuur
  • Onderzoek & Haalbaarheid
  • Samenwerken & Marktintroductie
  • Meten & Evalueren

Deze thema’s die zijn opgenomen in de scan, zijn samengesteld op basis van de theorie uit innovatiemanagement en verandermanagement en een wetenschappelijk onderbouwd framework.

Wat levert het op?

  • De scan meet de innovatievolwassenheid van een organisatie of organisatieonderdeel.
  • De organisatie krijgt een grafisch overzicht van de totaalscore en kan, afhankelijk van het abonnement, ook meerdere organisatieonderdelen met elkaar vergelijken en benchmarken.

Hoeveel tijd kost het als organisatie om te gebruiken?

Het invullen van de scan duurt 10 tot 20 minuten per persoon. Voor een goed beeld is het interessant om de scan door medewerkers van verschillende locaties of verschillende functies te laten invullen, zodat er een zo volledig mogelijk beeld ontstaat. Een minimum van 10 personen is wenselijk. Het is wel belangrijk dat de scan wordt ingevuld door mensen die (enige) kennis hebben van innovatie binnen de organisatie.

Publiek beschikbaar of betaald? En hoe zit het met je data?

De scan van Idunn is gratis. Je ontvangt na het invullen van de vragenlijst een scan en ziet hoe innovatievolwassen jouw organisatie is. Wil je meer inzichten, concrete adviezen en hulp bij het verbeteren van jouw innovatiecultuur? Dan kun je daar een abonnement voor afsluiten.

Idunn slaat geen persoonlijke gegevens op en kan niet herleiden welke personen wat hebben ingevuld in de scan.

Wie is eigenaar van deze tool?

Idunn B.V. uit Enschede

Een assessmenttool die organisaties inzicht geeft in de mate van innovatievolwassenheid op basis van zeven aspecten, en aanknopingspunten geeft voor het zetten van stappen hierin.

Hoe innovatievolwassen is jouw zorgorganisatie? - BeBright Consultancy

Wat voor soort product of dienst is het?

Het Innovation Maturity Model is een digitale assessment tool aan de hand van 56 onderliggende vragen die op aanvraag beschikbaar is. In de vorm van een dashboard en rapportage (inclusief benchmark) geeft het inzicht in de gewenste mate van innovatie volwassenheid en hoe er binnen verschillende afdelingen over wordt gedacht.

Daarnaast biedt BeBright een vervolgtraject aan om in gesprek te gaan over de resultaten uit de assessment. Dit traject kan bestaan uit interviews of dialoogsessies.

Er is ook een sneltest van 21 vragen kosteloos beschikbaar, waarin je alvast een eerste analyse kunt doen op een aantal thema's.

Wanneer zet je het in of pas je het toe?

Het Innovation Maturity Model is een behulpzaam kompas om de organisatie in te richten voor innovatie vanuit waar het keuzes kan maken in de kernactiviteiten. Het kan organisaties helpen die willen weten waar ze staan met hun innovatievermogen. Of organisaties juist praktische handvaten en adviezen geven voor doorontwikkeling van hun innovatievermogen of passende vervolgstappen.

Welke onderwerpen komen aan bod?

De mate van volwassenheid van een zorgorganisatie, wordt bepaald aan de hand van zeven verschillende aspecten verdeeld over meerdere elementen zoals strategie en sturing, financiering, resultaten en meetbaarheid, methoden, cultuur, competenties en communicatie.

Het model geeft verschillende stadia weer waarin een zorgorganisatie zich kan bevinden. Grofweg zijn er drie categorieën te onderscheiden:

  1. ‘Gelegenheidsinnovator’ of ‘innovatie zoeker’: Een toevallige en ontdekkende innovator die af en toe tegen een nieuwe uitvinding aanloopt en deze implementeert.
  2. ‘Innovatie bouwer’ of ‘innovatie fabriek’. Er worden regelmatig nieuwe innovaties ontwikkeld, geïmplementeerd en toegepast.
  3. ‘Innovatie leider’. Een wendbare en richtingbepalende innovator.

Wat levert het op?

De tool geeft inzicht in hoe de innovatievolwassenheid van de organisatie wordt beoordeeld door mensen uit de eigen organisatie. Het biedt de gelegenheid om aan de hand van vragen per element na te gaan hoe de huidige innovatievolwassenheid wordt beoordeeld en wat de gewenste innovatievolwassenheid is.

De uitkomsten van de assessmenttool worden gebundeld in een rapportage. Gecombineerd met verdiepende gesprekken en eventuele dialoogsessies (met interne én externe stakeholders), bundelt BeBright de inzichten tot aanbevelingen, handvatten en richting voor ontwikkeling van bepaalde aspecten om doelgericht de innovatievolwassenheid te vergroten.

Hoeveel tijd kost het als organisatie om te gebruiken?

De scan (van 56 vragen) kost naar schatting 15-30 minuten per medewerker en wordt individueel ingevuld. Vaak wordt er gestart met managementniveau medewerkers, maar de waarde zit in meer diversiteit van afdelingen en functies. Het streven is een samenstelling die een goede afspiegeling vormt van de organisatie. Er geldt geen maximum aan aantal respondenten.

De kracht van het model zit hem in ‘de dialoog met elkaar over de uitkomsten’. Na de IMM-assessment zijn er daarom opties voor (digitale) interviews van +/- 1 uur en dialoogsessies die 2-3 uur duren.

Publiek beschikbaar of betaald? En hoe zit het met je data?

BeBright biedt een gratis sneltest aan voor organisaties om eerste ruwe inzichten te krijgen in innovatievolwassenheid. Resultaten worden individueel teruggekoppeld en zijn niet publiek beschikbaar.

De volledige IMM-assessment (en eventuele aanvullende diensten) is een betaalde dienst. Prijs voor een dergelijke assessment is op te vragen bij BeBright en afhankelijk van omvang en insteek.

Wie is eigenaar van deze tool?

BeBright Consultancy, een gecertificeerde B-corporation voor strategie en innovatie in de zorg.

Onderbouwing

Het innovation Maturity is wetenschappelijk onderbouwd en in 2006 ontwikkeld. In 2013 (Diagnose Zorginnovatie) en 2020 (Delphi-studie) is het model geüpdatet in samenspraak met tientallen experts om zorgorganisaties te ondersteunen bij hun innovatieopdracht. Lees meer over het model.

Wetenschappelijke onderbouwing

Het Innovation Maturity Model is in 2006 ontwikkeld en in 2013 (Diagnose Zorginnovatie) en 2020 (Delphi-studie) geüpdatet in samenspraak met tientallen experts om zorgorganisaties te ondersteunen bij hun innovatieopdracht.

Lees meer over het model.

Praktisch onderbouwing/referenties

BeBright toont op de eigen website meerdere referenties vanuit de zorg. Dit zijn bijvoorbeeld: Vereniging voor diëtisten, ZoWonen en ouderzorgorganisatie Brentano. Bij meerdere organisaties is inmiddels ook een assessment uitgevoerd.

MIRA© is een aanpak die zorgorganisaties ondersteunt bij reflectie op innovation readiness. De aanpak doet dit door: kennis aan te reiken over factoren die bijdragen aan innovation readiness en de mate waarin organisaties aandacht geven aan deze factoren in kaart te brengen.

Wat voor soort product of dienst is het?

De aanpak bestaat uit 3 elementen:

  1. Een vragenlijst (scan) met 31 Meerkeuzevragen verdeeld over de vier thema's (zie onderstaande thema's).
  2. Een bijeenkomst/ workshop-discussie waarin deelnemers gezamenlijk de uitkomsten bespreken, verschillen in perceptie spiegelen, knelpunten identificeren en prioriteiten bepalen voor verbetering.
  3. Ondersteunende documentatie, instructies en visualisaties (overzicht van scores per organisatie, weergeven van consensus / verschil in scores).

Wanneer zet je het in of pas je het toe?

MIRA© kan een organisatie ondersteunen bij het beter worden in innoveren. Zodat bijvoorbeeld geplande implementaties van innovaties beter kunnen landen.

Welke onderwerpen komen aan bod?

Het model richt zich op 4 thema's, waarbinnen meerdere subthema's / vragen vallen. De vier thema's zijn:

  1. Strategische koers
  2. Organisatie van innovatie
  3. Leiderschap voor innovatie
  4. Leerklimaat

Het raamwerk is breed en behandelt strategische, organisatorische, culturele, procesmatige en menselijke aspecten van innovatie-gereedheid om een zo volledig mogelijk beeld van de organisatie te krijgen.

Wat levert het op?

  • reikt kennis aan over factoren die bijdragen aan innovation readiness
  • geeft inzicht in mate waarin organisaties aandacht geven aan deze factoren in kaart te brengen
  • biedt handelingsperspectief om beter te worden in innoveren

Hoeveel tijd kost het als organisatie om te gebruiken?

  • Vragenlijst invullen 10 – 15 minuten
  • Consensusbijeenkomst 2 uur
  • Interne coördinator 4 uur

Publiek beschikbaar of betaald? En hoe zit het met je data?

Ja, MIRA is beschikbaar via pdf. De vragenlijst en de resultaten, zijn beschikbaar in een database, onderdeel van de MIRA portal bij de Universiteit Maastricht.

Wie is eigenaar van deze tool?

De Maastricht Innovation Readiness Aanpak is ontwikkeld binnen de Academische Werkplaats Ouderenzorg Limburg (vandaar de naam MIRA AWO-L) door onderzoekers van de Universiteit Maastricht en Zuyd Hogeschool. Zij zijn eigenaar van de tool.

Onderbouwing

Promotie onderzoek innovation readiness universiteit Maastricht, Academische werkplaats Ouderenzorg.

De ZP Innovatiemeter geeft zorgorganisaties inzicht in hun innovatiekracht door middel van een analyse met desk research, data, vragenlijsten en interviews. Zo levert het inzicht voor innovatiestrategie en ambities.

Wat voor soort product of dienst is het?

Het bestaat uit een combinatie van analyse, gesprekken, advies en begeleiding. Het volledige proces bestaat uit 6 stappen en wordt duidelijk toegelicht op de website.

Daarnaast bestaat er een aanvullende module die ‘ZP bench’ genoemd wordt waarbij er een financiële vergelijking(benchmark) uitgevoerd wordt. Daarbij wordt er gekeken naar de innovatiekansen die hieruit ontstaan.

Wanneer zet je het in of pas je het toe?

Je gebruikt de ZP Innovatiemeter wanneer je:

  • Wilt beginnen met een innovatie- of verandertrajecten
  • Wilt weten waar je staat qua innovatievolwassenheid; wat je sterktes zijn, waar liggen kansen en welke uitdagingen er zijn.
  • Met het zorgkantoor in gesprek bent over bewezen en effectieve innovaties en dat wilt onderbouwen.

Welke onderwerpen komen aan bod?

Met de ZP Innovatiemeter wordt gekeken naar 4 verschillende dimensies van de organisatie waarop de innovatievolwassenheid wordt beoordeeld. Deze dimensies zijn:

  • Innovatiestrategie
  • Innovatieproces
  • Innovatiecultuur
  • Effectiviteit en impact

Wat levert het op?

De ZP Innovatiemeter levert organisaties:

  • Inzicht in de bestaande kansen en uitdagingen op het gebied van innovatievolwassenheid
  • Een advies dat de benodigde stappen om die ambitie te verwezenlijken aangeeft.
  • Een concreet plan voor het starten of verder ontwikkelen van je innovatiestrategie.

Hoeveel tijd kost het als organisatie om te gebruiken?

Het proces van ZP start met een onderzoek naar het beleid van de organisatie rondom innovatievolwassenheid, dit vraag weinig tot geen tijd van medewerkers.

Vervolgens worden interviews afgenomen op strategisch en tactisch niveau binnen de organisatie. Het gaat hier om 4/5 interviews van ongeveer een uur per medewerker.

De vragenlijst die hierop volgt vraagt ongeveer 30 minuten per medewerkers en ZP geeft aan dat deze door minimaal 20 medewerkers ingevuld zou moeten worden. De tijdsinvestering van het vervolgtraject varieert.

Publiek beschikbaar of betaald en hoe zit met je data?

De ZP Innovatiemeter van Buro ZP is een betaalde service.

De data blijft eigendom van de organisatie, daarvoor wordt een overeenkomst tussen de organisatie en Buro ZP opgesteld.

Wie is eigenaar van deze tool?

Eigenaar van ZP Innovatiemeter tool is Buro ZP, een consultancybureau gespecialiseerd in de ouderen-, gehandicapten- en geestelijke gezondheidszorg dat helpt met het maken van keuzes op het gebied van innovatie en bedrijfsvoering.

Onderbouwing

De ZP Innovatiemeter is gebaseerd op de praktijkervaring die Buro ZP heeft opgebouwd. Buro ZP is al meer dan 15 jaar actief in de langdurige zorg en werkte al met meer dan 50 organisaties samen. De ZP Innovatiemeter is al uitgevoerd bij diverse referentieorganisaties, waaronder Oktober, De Merwelanden, Waardeburgh, Amstelring en Zorggroep Oldael.

Over het Landelijk Netwerk Innovation Readiness

Dit netwerk bestaat uit 8 regionale en landelijke publieke partijen die bezig zijn met Innovation Readiness. Dit overzicht is een van onze eerste wapenfeiten. Deelnemende partijen:

  • Anders Werken in de Zorg
  • Erasmus University Rotterdam
  • Hogeschool van Arnhem en Nijmegen
  • Regioplus: WZW, ZorgpleinNoord
  • ’s Heeren Loo
  • Technologie & Zorg Academie
  • Universiteit Maastricht/Academische Werkplaats Ouderenzorg Limburg
  • Vilans
  • Zuyd Hogeschool

Dit overzicht  wordt gemaakt in opdracht van het Landelijk Netwerk Innovation Readiness. Twee keer per jaar verschijnt een update.

Agenda-items van dit project

Er zijn geen agenda-items gevonden